< Powrót do wszystkich artykułów
Zebraliśmy zagadnienia dotyczące akustyki wnętrz w jednym miejscu.
naciśnij na interesujące Cię hasło, aby rozwinąć opis
Podstawowe pojęcia
Adaptacja akustyczna
działania mające na celu poprawić odbiór dźwięku w pomieszczeniu. Wykorzystuje teorie: falową, statystyczną oraz geometryczną.
Czas pogłosu
czas w którym poziom dźwięku maleje o 60 dB. Podstawowy parametr stosowany do analizy akustyki pomieszczenia.
Chłonność/absorbcja
zdolność do pochłaniania fali akustycznej przez materiał, część energii drgań akustycznych jest zamieniana na ciepło.
Dyfuzja
rozpraszanie fali w różnych kierunkach. W akustyce wnętrz najczęściej pożądane zjawisko w celu uzyskania jednorodnego dźwięku w pomieszczeniu.
Izolacyjność akustyczna
parametr opisujący ile hałasu przedostaje się między pomieszczeniami. Największy wpływ na niego mamy podczas budowy pomieszczenia, zależny od zastosowanych materiałów do budowy ścian i stropów. Czasami pojęcie mylnie stosowane do adaptacji akustycznej.
Współczynnik pochłaniania
podstawowy parametr opisujący działanie ustroju akustycznego i jego skuteczność. Jest to stosunek energii pochłoniętej do energii padającej na powierzchnię. Przyjmuje wartości od 0 do 1, wyjątkiem jest współczynnik pochłaniania pogłosowy, który może być większy niż 1. Współczynnik pochłaniania fizyczny opisuje pochłanianie przy padaniu prostopadłym do powierzchni fali akustycznej a pogłosowy opisuje padanie pod wieloma kątami jednocześnie (sytuacja zbliżona do rzeczywistej).
Współczynnik rozpraszania
stosunek energii rozproszonej do energii padającej na powierzchnię. Przyjmuje wartości od 0 do 1.
αw ważony współczynnik pochłaniania dźwięku
wartość pochłaniania dla częstotliwości 500 Hz. Parametr ten nie nadaje się do opisywania ustrojów akustycznych. W akustyce wnętrz istotne są wartości pochłaniania w pasmach co najmniej oktawowych – to daje kontrolę nad tym co się dzieje w pomieszczeniu i pozwala zaprojektować skuteczną adaptację akustyczną poprawiającą warunki słuchania i nagrywania muzyki oraz odbierania dźwięków mowy.
Częstotliwość
parametr związany z długością fali akustycznej, podawany w hercach [Hz], ilość pełnych okresów drgań na sekundę, termin fizyczny. Pasmo słyszalne u ludzi to 20 Hz – 20 000 Hz, gdzie im większa częstotliwość, tym wyższy dźwięk.
Wysokość dźwięku
nie jest tym samym co częstotliwość ale jest od niej zależna, jest związana z długością fali akustycznej oraz z percepcją dźwięku przez układ słuchowy, podawana w melach [mel].
Pasmo częstotliwości
zakres częstotliwości, używa się tego określenia np. do podziału częstotliwości na małe, średnie i wielkie.
Pasmo oktawowe
przedział częstotliwości obejmujący jedną oktawę. Określa się je podając częstotliwość środkową. Zawiera trzy pasma tercjowe.
Pasmo tercjowe
trzy sąsiadujące pasma tercjowe to jedno pasmo oktawowe.
Typy paneli akustycznych i materiały
Dyfuzor akustyczny / panel rozpraszający
ustrój akustyczny wprowadzający rozpraszanie dźwięku, niezbędny do zapewnienia równomiernego rozkładu dźwięku w pomieszczeniu.
Panel akustyczny / ustrój akustyczny
przedmiot zaprojektowany w celu działania na falę dźwiękową w określony sposób. Może ją pochłaniać, rozpraszać lub odbijać.
Ustrój szczelinowy
panel akustyczny, w którym geometria listewek i szczelin odpowiada za precyzyjne pochłanianie konkretnych pasm częstotliwości.
Ustrój perforowany
panel akustyczny, którego grubość, geometria otworów i ich rozstaw odpowiada za precyzyjne pochłanianie konkretnych pasm częstotliwości.
Ustrój pochłaniający / panel dźwiękochłonny
panel akustyczny, który ma za zadanie absorbować energię akustyczną zmniejszając przy tym pogłos. Bazuje na materiałach, które dobrze wyciszają. Może to być ustrój szczelinowy, perforowany, szerokopasmowy, itd.
Pułapka basowa
ustrój akustyczny zaprojektowany w taki sposób, aby pochłaniał małe częstotliwości. Często umieszczana w rogach pomieszczenia, ponieważ tam gromadzą się niskie częstotliwości.
Tkanina transparentna akustycznie
tkanina, która nie wprowadza zmian w dźwięku, jest dla niego przezroczysta („niewidzialna”). Stosowana do osłonięcia ustrojów akustycznych, których charakterystyki nie chcemy zmieniać.
Kotara akustyczna
kotara (zasłona) wykonana z gęstego materiału o wysokiej chłonności akustycznej, redukująca czas pogłosu. Cięższa i grubsza niż standardowe zasłony.
Wełna mineralna
materiał bardzo dobry w wyciszaniu pomieszczeń, który zapewnia dobrą izolację akustyczną i pochłanianie dźwięku, dzieli się na wełnę skalną i wełnę szklaną.
Wełna skalna
rodzaj wełny mineralnej. Wykonuje się ją z bazaltu, gabra, dolomitu, kruszywa wapiennego lub recyklingowanego brykietu mineralnego. Najczęściej występuje w większych gęstościach od wełny szklanej i pochłania dźwięk w szerszym paśmie.
Wełna szklana
rodzaj wełny mineralnej. Wykonuje się ją z piasku kwarcowego i recyklingowanej stłuczki szklanej. Najczęściej występuje w małych gęstościach i pochłania dźwięk w węższych paśmie niż wełna skalna.
Pianka akustyczna / „piramidki”
zazwyczaj pianka poliuretanowa o małej gęstości. Pochłania wielkie częstotliwości, często jest to niewystarczające, by poprawić akustykę pomieszczenia. Ma słabe parametry pochłaniania dla średnich i małych częstotliwości.
Zjawiska i efekty akustyczne
Pogłos
zwielokrotnione odbicia dźwięku, które słychać jako przedłużenie dźwięku, stopniowo zanikające w czasie. Odpowiednio dobrany pogłos pozytywnie wpływa na odbiór muzyki i mowy. Za długi czas pogłosu powoduje, że dźwięki stają się nieczytelne i męczące.
Echo
odbicia dźwięku, które docierają do słuchacza znacznie później niż pogłos. Dają wrażenie odseparowanych, powtarzających się dźwięków.
Flutter echo / echo trzepoczące
echo które w brzmieniu przypomina łopoczące skrzydła lub metaliczny dźwięk. Zauważalny najbardziej przy dźwiękach impulsowych (np. klaśnięciu).
Filtr grzebieniowy
jest to bardzo niepożądane zjawisko w pomieszczeniach – w niektórych miejscach dźwięk jest głośny i dudni, w innych jest bardzo cichy. Eliminuje się je dyfuzorami i pochłanianiem fali stojącej. filtr odwzorowujący efekt fali stojącej powstałej przez nałożenie się dźwięku bezpośredniego i odbitego, stosowany np. w edycji dźwięku. Powoduje tłumienie i wzmacnianie częstotliwości, którego kształt widma jest podobny do grzebienia.
Dudnienie
fluktuacje dźwięku związane z nakładaniem się fal o zbliżonych lecz nie identycznych częstotliwościach. Niepożądane zjawisko w akustyce wnętrz.
Mody pomieszczenia / rezonanse pomieszczenia
wzmocnienie pewnych częstotliwości powstałe przez oddziaływanie ścian na falę akustyczną. Zależne od wielkości i proporcji pomieszczenia.
Fala akustyczna / fala dźwiękowa
fala mechaniczna o długości z zakresu 1,7 cm do 17 m, powodująca wrażenie dźwięku.
Fala stojąca
fala powstała przez nałożenie się fali bezpośredniej i odbitej. Zjawisko to powoduje, że w pomieszczeniu powstają miejsca, w których słychać dudnienie, a w innych dźwięk zanika. Utrudnia poprawny odsłuch muzyki. Problemy te, rozwiązuje się pułapkami basowymi oraz dyfuzorami.
LEDE
z ang. Live End - Dead End, żywy koniec - martwy koniec – Jedna z technik projektowania adaptacji akustycznej w pomieszczeniach odsłuchowych, która pozwala na jak największym skupieniu się na dźwięku bezpośrednim przy zachowaniu pewnego pola rozproszonego w pomieszczeniu.
RFZ
z ang. Reflection Free Zone , strefa wolna od odbić – obszar wokół miejsca odsłuchowego, do którego dociera jedynie dźwięk bezpośredni i rozproszony, jest pozbawiony pierwszych odbić.
QRD
dyfuzor oparty na ciągu matematycznym, który wskazuje głębokości studzienek ustroju. Bardzo dobrze rozprasza dźwięk w pokojach odsłuchowych i studiach nagrań.
Widmo dźwięku
rozkład energii sygnału w pasmach częstotliwości, przedstawiane graficznie jako wykres wartości amplitud poszczególnych częstotliwości zawartych w sygnale np. w nagranym dźwięku.
Zakolorowania dźwięku
zniekształcenia dźwięku, polegające na wzmacnianiu lub wygaszaniu niektórych częstotliwości z odbieranego sygnału, zjawisko niepożądane w akustyce wnętrz.
